آینده رگتک در ایران
فرصتها و چالشهای توسعه رگتک در کشور
مهر 1404
نخستین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «آینده رگتک در ایران» روز چهارشنبه ۹ مهرماه در خانه اندیشهورزان برگزار شد. در این نشست جمعی از کارشناسان، پژوهشگران و فعالان حوزه تنظیمگری و حکمرانی گرد هم آمدند تا درباره فرصتها و چالشهای پیشروی توسعه رگتک در کشور گفتوگو کنند.
- در بخش ابتدایی نشست، کارشناسان به ضرورت توسعه رگتک در عصر دیجیتال و دنیای امروز که حکمرانی متحول شدهاست، پرداختند. آنها خاطرنشان کردند که بهرهگیری از فناوریهای نوین در فرایندهای تنظیمگری میتواند راهحلهای موثر و نوآورانهای برای حل برخی از مسائل تنظیمگری و حکمرانی در کشور باشد. فرصتهایی مانند افزایش شفافیت، تسهیل نظارت دولت و در نتیجه ارتقای کارآمدی فرایندهای حکمرانی مورد بحث قرار گرفت.
- در بخش دوم نشست، عوامل محدودکننده توسعه رگتک در ایران بررسی شد. کارشناسان به مشکلاتی از جمله عدم بلوغ ساختارهای نظام تنظیمگری، وجود بیاعتمادی نسبت به نهادهای حاکمیتی و همچنین محدودیتهای دسترسی به دادههای موردنیاز پرداختند و تأکید کردند با حل این چالشها توسعه رگتک تسریع خواهد شد.
- دکتر مهران محرمیان
مشاور رئیسکل و معاون سابق فناوریهای نوین بانک مرکزی
جوهره رگتک در «برونسپاری» است؛ فناوریهای نظارتی که درون سازمان باقی بماند، رگتک محسوب نمیشود. رگتک با خودکارسازی فرآیندها میتواند هزینههای انطباق را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و کارایی شناسایی تخلفات را افزایش دهد. تعارض منافع سازمانهای تحت نظارت در پذیرش نظارت طرف سوم، یکی از مهمترین موانع است. راهحل میتواند ترویج رگتک در حوزههایی باشد که تعارض منافع کمتری وجود دارد.
- دکتر امیراحمد ذوالفقاری
عضو هیأت علمی دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع)
هر فناوری که به ایجاد شفافیت کمک کند، میتواند مانع از بروز خسارات جدی به منافع عمومی شود. اگر رگتک در مسیر رفع مشکلات مردم، کاهش فرآیندهای فرسایشی و مقابله با فساد اداری استفاده شود، قطعاً مورد استقبال مردم قرار میگیرد. برای توسعه رگتک لازم است نظام تنظیمگری از چارچوبهای بوروکراتیک و سنتی فاصله بگیرد.
- دکتر مصطفی زمانیان
عضو هیأت علمی دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران و رئیس سابق مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری
رگتک با توجه به نمرات پایین مردم به مؤلفههایی چون اعتماد به خیرخواهی و اعتماد به درستکاری دولت، ممکن است مورد پذیرش واقع نشود. اگر رگتک بدون روایت درست و مسیر منطقی وارد نظام حکمرانی شود، نتیجه معکوس خواهد داد. توسعه رگتک نیازمند نقشهای جامع، گامهای تدریجی و پاسخی روشن به پرسش کلیدی اعتماد عمومی است تا بتواند در آینده حکمرانی ایران نقشی مؤثر داشته باشد.
- جناب آقای سالاری
مدیرعامل اندیشکده حنان
رگتک میتواند سازوکاری باشد که شکاف میان حاکمیت و کسبوکارها را کاهش دهد و منجر به ارتقای کارآمدی حکمرانی شود. در تدوین سند توسعه رگتک در کشور باید دو سرفصل اصلی پوشش داده شود:
-
- تعریف دقیق و شفاف از نحوه ارتباط رگتک با حاکمیت و کسبوکارها.
- باید مشخص شود که حاکمیت خود متولی ایجاد رگتک است یا باید زمینه را برای شکلگیری رگتک از دل بخش خصوصی و کسبوکارها فراهم کند.
در بخش پایانی نشست، کارشناسان الزامات کلیدی توسعه رگتک در کشور را برشمردند و در این راستا پیشنهاداتی ارائه کردند.
بهرهگیری از ظرفیتهای فناوری در فرآیندهای تنظیمگری و حکمرانی نه تنها یک ضرورت است، بلکه میتواند عامل ارتقاء تنظیمگری و حکمرانی کشور باشد.
این نشست سرآغاز مجموعهای از گفتوگوهای تخصصی است که در آینده با هدف بررسی توسعه رگتک در کشور ادامه خواهد یافت.